Chẩn đoán và điều trị sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

Sa sút trí tuệ là hiện tượng suy giảm chức năng nhận thức và tư duy gây ra ảnh hưởng rất nhiều đến các hoạt động thường nhật của bệnh nhân. Đây là bệnh lý có thể xảy ra ở mọi đối tượng nhưng phổ biến nhất là ở những người trên 60 tuổi. Theo thống kê, có tới 3,9% những người quá lục tuần (khoảng 24 triệu người) mắc chứng sa sút trí tuệ.

Và cứ sau khảng 20 năm thì số người mắc bệnh này sẽ tăng lên gấp đôi. Ở những nước đang phát triển trong đó có Việt Nam, tỷ lệ sa sút trí tuệ cao gấp 3 – 4 lần các nước phát triển.

Đọc nhiều:

Chẩn đoán sa sút trí tuệ

phòng ngừa sa sút trí tuệ ở người lớn tuổi
Bệnh sa sút trí tuệ

Chẩn đoán xác định

Hiện nay cách duy nhất để chẩn đoán xác định bệnh sa sút trí tuệ là tìm ra mảng tinh bột và sợi rối tại tế bào não.

Tuy nhiên phương pháp này chỉ có thể được áp dụng khi bệnh nhân đã tử vong và được tiến hành mổ tử thi. Còn khi bệnh nhân còn sống, bác sĩ chỉ có thể chẩn đoán xác định là có thể mắc sa sút trí tuệ khi có ít nhất hai chức năng của não gặp rối loạn, bao gồm:

  • Rối loạn trong sử dụng ngôn ngữ
  • Rối loạn trí nhớ
  • Tính cách, hàng vi, cảm xúc dễ dàng thay đổi đột ngột
  • Rối loạn khả năng tư duy, nhận thức, suy nghĩ
  • Không thể xác định được phương hướng

Trong đó trứng đãng trí và hay quên thường xuất hiện đầu tiên ở các bệnh nhân sa sút trí tuệ. Những triệu chứng còn lại chỉ có thể được phát hiện khi tiến hành các kiểm tra thần kinh và làm các bài kiểm tra nhận thức.

Để chẩn đoán bác sĩ có thể sử dụng một số công cụ như:

  • Bảng hỏi về tình trạng sức khỏe nói chung, việc thực hiện các hoạt động hàng ngày.
  • Bài kiểm tra về khả năng ghi nhớ, giải quyết vấn đề, sự tập trung, khả năng tính toán, tư duy và sử dụng ngôn ngữ.
  • Xét nghiệm: máu, dịch não tủy, nước tiểu.
  • Chụp CT não

Chẩn đoán phân biệt

Đối với những trường hợp bệnh nhân có những dấu hiệu gần giống với bệnh sa sút trí tuệ, bác sĩ nghi ngờ thì cần tiến hàng chẩn đoán phân bệt. Một số bệnh như vấn đề về tuyến giáp, bệnh u não, hoặc tác dụng phụ, phản ứng thuốc… có thể dẫn đến các triệu chứng tương tự như sa sút trí tuệ.

Cách điều trị bệnh sa sút trí tuệ

Mục đích đầu tiên của điều trị sa sút trí tuệ là làm giảm các triệu chứng bệnh và hạn chế sự phát triển của chúng. Bệnh nhân có thể được sử dụng những loại thuốc điều trị đặc hiệu. Các bác sĩ khuyên bệnh nhân nên điều trị tại bệnh viện một thời gian ngắn để được theo dõi tốt hơn.

Bệnh có thể diễn biến nặng hơn nếu bệnh nhân dừng uống thuốc hoặc đổi loại thuốc điều trị khác.

Nói chung bệnh sa sút trí tuệ không thể được chữa khỏi. Trong giai đoạn sớm, các loại thuốc như tacrine, donepezil, rivastigmine, galantamine có tác dụng ngăn chặn sự xấu đi của một số triệu chứng. Nhưng cũng thường chỉ có hiệu quả trong một thời gian nhất định. Khi bệnh đã phát triển đến giai đoạn nặng, các bác sĩ thường kê đơn có memantine, nhưng tác dụng điều trị cũng rất hạn chế.

Ngoài uống thuốc, các liệu pháp tâm lý cũng là cách điều trị bệnh sa sút trí tuệ bắt buộc phải sử dụng. Việc chăm sóc và quan tâm của những người thân trong gia đình cũng vô cùng quan trọng trong giai đoạn điều trị.


Bình luận