Kiến thức về bệnh bại não thể co cứng ở trẻ em

Hiện nay, có khoảng 500.000 người mắc bệnh bại não trên toàn thế giới, trong đó có tới 70-90% là bại não thể co cứng. Đa phần trẻ đều bị bại não ngay từ khi mới chào đời, một số ít do ảnh hưởng của các bệnh lý về não bộ trong vài năm đầu đời, tỉ lệ bé trai bị bệnh cao hơn bé gái. Bại não không thể chữa khỏi, tuy nhiên nếu được điều trị sớm có thể cải thiện được độ trầm trọng của một số triệu chứng.

Xem thêm: 

Các triệu chứng của trẻ bại não thể co cứng

bại não liệt co cứng
Bại não thể co cứng chiếm tư 70 – 90%

Nhìn chung, trẻ bị bại não thể co cứng luôn trong ở trạng thái tăng trương lực cơ. Trong vài tháng đầu chào đời, trẻ ít khóc hoặc khóc rất yếu, phản ứng chậm với thế giới xung quanh, sự phát triển như hóng chuyện, lẫy, bò, biết đi chậm hơn so với bạn bè đồng trang lứa.

Thể lâm sàng của bệnh được chia thành 3 nhóm nhỏ với các triệu chứng nặng nhẹ khác nhau.

Bại não co cứng hai chi dưới:

Chiếm từ 25-35% trên tổng số ca bệnh. Đây là mức độ nhẹ nhất đối với bại não thể co cứng với các biểu hiện:

  • Các cơ chân của trẻ luôn trong trạng thái khép cứng.
  • Trẻ gặp khó khăn trong di chuyển, phổ biến là dáng đi có điểm chụm lại ở đầu gối.

Bại não co cứng nửa người:

Chiếm từ 35-40% trên tổng các ca bệnh. Trường hợp này, trẻ thường có các biểu hiện:

  • Trẻ bị liệt cứng nửa người bên phải hoặc bên trái.
  • Tình trạng tê liệt xảy ra trầm trọng hơn ở chi dưới khiến trẻ gặp khó khăn trong di chuyển.

Bại não co cứng tứ chi:

Chiếm tỉ lệ 40-45% trên tổng số các ca bệnh với các biểu hiện:

  • Liệt cứng cả hai chi trên và chi dưới cùng với các cơ trục thân.
  • Trẻ không thể di chuyển, tàn phế rất nặng.
  • Trẻ có thể bị biến dạng chi.
  • Cơ mặt bị ảnh hưởng, miệng mở liên tục, nước nhãi chảy ra, hoạt động ăn uống không thể thực hiện bình thường được.

Nguyên nhân bại não thể liệt cứng

Xem thêm: Bệnh teo não ở trẻ em có chữa khỏi được không

  • Nhiễm trùng trong thời gian mang thai gây ra bởi virus cự bào, rubella, toxoplasmosis gây ra các tổn thương ở não của bào thai.
  • Thiếu khí não bào thai do nhau thai bị tách khỏi thành tử cung trước khi sinh con.
  • Trẻ sinh non trước tuần thứ 37 của thai kỳ.
  • Trẻ bị ngạt khí do trục trặc trong quá trình chuyển dạ và sinh nở.
  • Bất tương hợp giữa nhóm máu Rh của người mẹ và bào thai gây tổn thương não bộ và hình thành bệnh bại não sau này.
  • Các dị tật bẩm sinh trong hệ thần kinh, cấu trúc não của trẻ.
  • Trẻ mắc phải các vấn đề về não trong vài năm đầu đời như viêm màng não, chấn thương sọ não.

Điều trị bại não thể liệt co cứng

trẻ bại não thể co cứng
Điều trị bại não thể co cứng

Việc phát hiện trẻ bị bại não thể co cứng thường được dựa vào các triệu chứng bất thường trong vận động của trẻ, do đó rất khó chẩn đoán khi trẻ mới chào đời.

Để điều trị bệnh bại não thể liệt co cứng cần mất nhiều thời gian, chi phí và công sức. Định hướng điều trị đúng có thể làm giảm tính trầm trọng của triệu chứng, kéo dài tuổi thọ cho trẻ nhưng tuyệt đối không thể giúp trẻ trở thành người bình thường. Một trẻ bị bại não thể co cứng sẽ thành một người trưởng thành bị bại não. Do đó, chúng ta cần cố gắng để trẻ có thể tự lập ở mức cao nhất sau khi lớn lên.

Đa phần biện pháp được sử dụng là điều trị bằng các bài tập phục hồi chức năng (bao gồm vật lý trị liệu, thủy trị liệu, vận động trị liệu, âm ngữ trị liệu, hoạt động trị liệu và giáo dục các kỹ năng cá nhân, xã hội). Các trường hợp trẻ bị nặng quá sẽ phải sử dụng thêm thuốc dãn cơ.

Khi điều trị bằng phục hồi chức năng, cần tuân thủ một số nguyên tắc sau:

  • Phải tiến hành kiểm tra, đánh giá trước khi tiến hành điều trị để xác định tình trạng và các phương pháp điều trị.
  • Các trẻ khác nhau, có triệu chứng và tình trạng bệnh khác nhau không được áp dụng một liệu trình điều trị giống nhau.
  • Điều trị để giảm trương lực cơ và tăng cường cơ lực ở một số nhóm cơ cụ thể.
  • Duỗi chéo, nâng đỡ hữu hiệu để phá vỡ hoặc ức chế các phản xạ nguyên thủy của trẻ.
  • Kích thích các vận động thô và tạo thuận các vận động chức năng của trẻ theo từng mốc phát triển.
  • Giúp đỡ để tăng khả năng độc lập của trẻ trong các hoạt động sinh hoạt, vệ sinh cá nhân thường ngày.
  • Kích thích cho trẻ giao tiếp, phát triển ngôn ngữ và tư duy.

Thời gian điều trị cho trẻ bại não thể co cứng thường kéo dài nhiều năm, hiệu quả chậm nên đòi hỏi sự kiên trì của người thân và bác sĩ điều trị.

Xem thêm:

Bình luận